Escalatie in het Midden-Oosten zet markten op scherp

Achtergrond

In het laatste weekend van februari is het conflict in het Midden-Oosten fors geëscaleerd. De aanleiding voor het conflict was de verdere ontwikkeling van het Iraanse nucleaire programma, in combinatie met het brute optreden van het regime tegen de eigen bevolking, waarbij in de afgelopen maanden duizenden dodelijke slachtoffers zijn gevallen. De Verenigde Staten en Israël voelden zich genoodzaakt in te grijpen en voerden gecoördineerde luchtaanvallen uit op Iraanse politieke, militaire en nucleaire doelen. Daarbij kwam de hoogste religieuze leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, om het leven. Ook andere belangrijke politieke en militaire kopstukken van het Iraanse regime werden gedood. Iran reageerde vrijwel direct met vergeldingsaanvallen op Israël en op Amerikaanse doelen in de regio, waaronder militaire bases in verschillende Golfstaten. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft als reactie schepen verboden om door de Straat van Hormuz te varen en claimt volledige controle over de belangrijke doorvoerroute voor olie en gas. 

Reactie op de financiële markten 

Financiële markten reageerden aanvankelijk nerveus maar niet paniekerig. Aandelenbeurzen in Azië en Europa startten de week lager, terwijl de Verenigde Staten de eerste beursdag zelfs licht positief eindigde. Tegelijkertijd stegen de prijzen van traditionele ‘veilige havens’ zoals goud en de Amerikaanse dollar. Onverwachte aanvallen door Iran op burgerdoelen in omringende landen en de hinder voor de lucht en-scheepvaart zorgden echter voor verdere escalatie. Beurzen in Azië en Europa doken dinsdag alsnog diep in de min. 

Mogelijke gevolgen bij verdere escalatie 

De sluiting van de Straat van Hormuz vormt een van de grootste risico’s voor de wereldeconomie als dit voor een langere periode aanhoudt. Via deze smalle zeestraat tussen Iran en Oman passeert dagelijks ongeveer 20% van de wereldwijd verhandelde olie en een vergelijkbaar aandeel van het vloeibare aardgas. Wanneer de doorvaart wordt belemmerd ontstaat vrijwel direct krapte op de energiemarkten. Dat vertaalt zich snel in hogere olie- en gasprijzen, waarbij Europa extra kwetsbaar is vanwege zijn sterke afhankelijkheid van energie-import. Een vat Brent olie kost nu inmiddels al meer dan $80, een stijging van 33% ten opzichte van het begin van het jaar. De gasprijs steeg nog harder en schoot bijna 50% omhoog, mede door het stopzetten van de productie van vloeibaar aardgas vanuit Qatar. Mocht het conflict langer gaan duren dan treft dit consumenten direct in hun portemonnee en kan de inflatie verder oplopen, met alle gevolgen van dien voor de economische groei. In extremis kan een dergelijk scenario de wereldeconomie richting een recessie leiden. Maar zover is het nog lang niet. 

Wat betekent dit voor uw beleggingen? 

Geopolitieke schokken, zoals een plotselinge oorlog, zorgen doorgaans vooral voor korte termijn volatiliteit op de financiële markten. De geschiedenis laat zien dat markten zich na een eerste schok in veel gevallen weer krachtig herstellen. Een bekende beurswijsheid luidt: “de beurs haat onzekerheid, niet noodzakelijk de oorlog zelf”. Hierdoor is in paniek uitstappen zelden een verstandige beslissing. Een goede spreiding binnen de portefeuille is voor ons essentieel om dit soort schokken het hoofd te bieden. In periodes van onrust zoeken beleggers bijvoorbeeld vaak hun toevlucht tot veilige havens, zoals goud en de Amerikaanse dollar. Onze allocatie naar alternatieve beleggingen, waaronder goud en een hedgefonds dat van volatiliteit kan profiteren, biedt daarmee wat extra bescherming in tijden van verhoogde marktonrust.

Hoe gaan wij hier in deze fase mee om? 

Wij volgen de situatie nauwgezet. Op dit moment houden wij vast aan onze langetermijnvisie en zien wij geen redenen om actie te ondernemen. Mocht de situatie verder escaleren waarmee de kans stijgt dat het een langdurig conflict wordt, dan zullen we onze visie daarop aanpassen en onze tactische posities herzien. In deze fase is het te vroeg om hierover te speculeren. 

Met vriendelijke groet, 

Jules Looijmans en Tom van Berkel namens Duisenburgh Vermogen B.V. 

Disclaimer 

De informatie die is opgenomen in deze publicatie is uitsluitend bestemd voor algemene doeleinden. De in deze publicatie vermelde gegevens zijn ontleend aan door Duisenburgh betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Ondanks een zorgvuldige controle van deze informatie kunnen wij niet garanderen dat de informatie steeds correct of volledig is. Duisenburgh aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele onjuistheden. De informatie in deze publicatie is generiek van aard en houdt daarom geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, de persoonlijke financiële situatie en persoonlijke behoeftes. Het kan dan ook niet aangemerkt worden als een persoonlijk advies; het biedt onvoldoende basis voor het nemen van een beleggingsbeslissing. Wij adviseren u voorafgaand aan een eventuele actie deskundig advies in te winnen. Deze publicatie is geen aanbod en u kunt aan deze publicatie geen rechten ontlenen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. 

Duisenburgh Vermogen B.V. heeft een vergunning en staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële markten en De Nederlandsche Bank.